T. Wontor-Cichy - Głosy Pamięci 14. Życie religijne więźniów chrześcijańskich w KL Auschwitz

Seria Głosy Pamięci powstała jako odpowiedź na prośby często ponawiane przez uczestników specjalistycznych seminariów i konferencji organizowanych w muzeum o udostepnienie dodatkowych materiałów źródłowych.

Każda książka poświęcona jest jednemu z wielu zagadnień historii obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz i zawiera oprócz rysu historycznego szczegółowo omawiającego dany temat również wybór materiałów źródłowych pochodzących z archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

Czternasty numer „Głosów Pamięci” jest poświęcony więźniom chrześcijańskim w KL Auschwitz. Wielu spośród 400 tysięcy osób zarejestrowanych w obozie, pochodzących z różnych krajów okupowanej Europy, mówiących różnymi językami, reprezentujących różne wyznania, poszukiwało duchowego umocnienia poprzez praktykowanie wiary.

W KL Auschwitz znajdowali się zarówno katolicy, jak i przedstawiciele innych wyznań chrześcijańskich, m.in. grekokatolicy i świadkowie Jehowy. Ów niezwykły tom obejmuje szeroki zakres zagadnień, składających się na życie duchowe więźniów. Są to m.in. modlitwa – która była najczęstszym przejawem ich religijności w obozie – a także sakramenty, sprawowane w warunkach skrajnych, surowo zakazane przez obozowe władze pod groźbą kary śmierci.

Niezwykłym przejawem religijności więźniów było podtrzymywanie przez nich bożonarodzeniowej tradycji, którego wzruszające przykłady także można znaleźć w publikacji. Publikacja zawiera również charakterystykę niezwykle niebezpiecznego procederu, jakim było nielegalne pozyskiwanie przedmiotów nielegalnego kultu, potajemne wykonywanie dewocjonaliów, oraz zaangażowanie mieszkańców ziemi oświęcimskiej w udzielenie pomocy więźniom Auschwitz.

Niezwykle ważnym aspektem życia chrześcijańskich więźniów Auschwitz był konspiracyjny charakter duchowych praktyk oraz srogie kary, jakie groziły za najmniejszy przejaw religijności. Pomimo to wielu z nich doświadczenie wiary traktowało jako formę psychicznego wsparcia, źródło pociechy i nadziei, a także czynnik sprzyjający budowaniu więźniarskiej solidarności oraz moralny sprzeciw wobec zła.

Publikacja jest wzbogacona o niezwykłe relacje, m.in. ze sprawowanych potajemnie w obozie mszy, wspomnienia ocalałych, ułożone w porządku tematycznym, jak również dokumenty, zdjęcia oraz reprodukcje obrazów poświęconych tematyce religijnej, wykonane przez byłych więźniów.